Vendor lock-in is dood: je CAD-bestanden zijn eindelijk vrij

English version: Vendor lock-in is dead: your CAD files are finally free.

Elke CAD-gebruiker kent het: je werkt jaren in Fusion 360, SolidWorks of Inventor. Je bestanden zijn .f3d, .sldprt, .ipt. Wil je wisselen van pakket? Dan verlies je wat je model slim maakt: de feature-geschiedenis, constraints, sketches en relaties. Alleen de dode geometrie (STEP, IGES) kom je eruit. Dat is vendor lock-in in optima forma.

Leveranciers hebben geen belang bij open formaten: hun verdienmodel draait om abonnementen, niet om interoperabiliteit. Maar de afgelopen jaren is er stil een doorbraak gekomen in de open-source wereld. Twee projecten breken de muur af: cadmpeg en Dutchman.

cadmpeg: de motor onder de motorkap

cadmpeg is geen CAD-programma. Het is een conversiemotor, open source en geschreven in Rust, die drie dingen doet.

Het pakt de containers uit: een .f3d, .iam of .FCStd is eigenlijk een zip-achtig bestand.
Het leest de geometrie en de feature-data byte voor byte uit, zonder SDK’s van de leverancier en zonder gehackte code.
Het zet alles om naar een gemeenschappelijke taal, waaruit STEP, Parasolid en andere formaten tevoorschijn komen.

cadmpeg gebruikt alleen bestanden die de makers zelf bezitten en publieke documentatie. Geen code of documenten van de leveranciers dus.

cadmpeg leest Fusion 360 (inclusief de feature-geschiedenis), Inventor, SolidWorks (de geometrie), FreeCAD (vrijwel volledig), CATIA, Creo View, ACIS, STEP en Rhino. De .prt-bestanden van NX en Creo gaan wel open, maar leveren nog geen geometrie.

Je kunt het gewoon vanaf de opdrachtregel gebruiken:

cadmpeg convert ontwerp.f3d -f step -o ontwerp.step

Dutchman: van dode vorm naar bewerkbaar model

Dutchman zit bovenop cadmpeg. Het neemt de data die cadmpeg uitleest en vertaalt de features naar SolidCraft, een nieuwe open parametrische kernel. Het resultaat is een .sc-bestand dat je opent met bewerkbare sketches, constraints, extrudes, fillets, joints en assemblies.

Wat Dutchman bijzonder maakt:

De feature-geschiedenis gaat mee. Een extrude uit Fusion wordt een extrude in SolidCraft, een sketch blijft een sketch.
Een assemblage komt binnen zoals die er het laatst uitzag. Een robotarm die gevouwen stond, blijft gevouwen en rekt niet uit.
Je kiest zelf je niveau: Fast (alleen de vorm), Standard (geschiedenis, sketches en joints binnen je geheugen) of Full (alles wat over te zetten is). Je ziet vooraf hoeveel geheugen en tijd het kost.
Je krijgt per bestand een rapport: wat er wel is meegekomen, wat niet, en waarom niet.
Het is er als desktop-app, als opdrachtregel en als MCP-server voor AI. Windows, Mac en Linux, en de Windows-installer werkt zonder beheerdersrechten.

Dutchman leest Fusion (.f3d/.f3z), Inventor (.ipt/.iam), SolidWorks (.sldprt/.sldasm) en FreeCAD (.FCStd), plus CATIA, Creo View, ACIS en STEP.

Wie erop bouwt: SolidCraft en Mitcad

SolidCraft: de open kernel waar Dutchman naartoe schrijft

SolidCraft is de parametrische kernel die Dutchman aanstuurt: volledig open, in Rust geschreven, met sketches en constraints, features op een tijdlijn en assemblies met werkende joints. Het is er als desktop-app (Windows, Mac, Linux), in de browser en als opdrachtregel- en MCP-server voor AI.

SolidCraft zelf opent eigen .sc-ontwerpen, STEP, IGES, 3MF, STL, OBJ en glTF, en het exporteert onder meer URDF. Native bestanden zoals .f3d of .sldprt zitten daar niet bij.

En daar komt het Dutchman-script om de hoek kijken: daarmee open je in SolidCraft veel meer. Fusion, Inventor, SolidWorks, FreeCAD, CATIA, Creo View en ACIS komen er via Dutchman binnen, met hun feature-geschiedenis waar dat kan. Dutchman levert de .sc-bestanden, SolidCraft is de omgeving waarin je ze verder bewerkt.

Mitcad: een complete CAD-app die cadmpeg gebruikt

Mitcad is een volledige desktop-CAD-applicatie (Windows, Linux, Mac, MIT-licentie) die cadmpeg als import-motor gebruikt. Wat je er nu al in opent:

FreeCAD .FCStd
Fusion .f3d
SolidCraft .sc, dus via de hele keten: Fusion, cadmpeg, Dutchman, SolidCraft, Mitcad
Inventor .ipt
IFC en Revit .rvt: bouwmodellen met hun verdiepingen en elementen
DWG: met 3D-soliden en blokken

Mitcad laat zien dat een open-source CAD-app vandaag al productiewerk aankan: sketches, tijdlijn, assemblies, rendering en direct doorsturen naar een slicer (Bambu Studio, OrcaSlicer, PrusaSlicer en UltiMaker Cura).

De hele keten in een oogopslag

Jouw .f3d / .ipt / .sldprt
        ↓
   cadmpeg     leest het bestand en vertaalt het naar een gemeenschappelijke taal
        ↓
   Dutchman    zet de features om naar SolidCraft
        ↓
   SolidCraft  .sc-bestand met bewerkbare geschiedenis
        ↓
   Bewerken in SolidCraft of Mitcad

Waar AI de drempel wegneemt

Deze tools zijn opdrachtregel-programma’s en bibliotheken, precies waar een AI-agent goed mee uit de voeten kan. Je kunt een AI-assistent vandaag al vragen: “Zet mijn Fusion-map om naar SolidCraft-bestanden, houd de feature-geschiedenis, en geef me een rapport van wat er niet mee is gekomen.”

Dutchman heeft een MCP-server die precies dit doet, cadmpeg werkt in scripts en Mitcad kan batches verwerken. Zo hoef je de tools niet zelf te bedienen, je laat ze voor je werken.

Stel: je hebt vijftig .f3d-bestanden van een oude klant. Je start Dutchman, wijst de map aan, kiest “Standard” en laat de AI-assistent de batch draaien. Je krijgt .sc-bestanden met een rapport per bestand. Wat niet mee kon, staat er netjes in.

Wat nog niet werkt

NX en Creo .prt: gaat wel open, maar levert nog geen geometrie. Er wordt aan gewerkt.
SolidWorks feature-geschiedenis: nog niet, dat wacht op meer ondersteuning in cadmpeg.
Hele grote assemblages: het geheugen blijft de grens (Dutchman rekent op 16 GB voor drie grote 3D-printers).
PDM- en PLM-gegevens: versiegeschiedenis, eigenaars en revisies komen niet mee, alleen het CAD-bestand zelf.

Wil je het zelf proberen?

Download Dutchman en zet een .f3d of .ipt om.
Probeer SolidCraft in de browser met een .sc-bestand.
Bekijk cadmpeg als je je eigen keten wilt bouwen.
Bekijk Mitcad en open een .FCStd of .f3d.

Mijn oordeel: Vendor lock-in is niet langer onvermijdelijk. cadmpeg leest de native bestanden, Dutchman zet ze om naar een open kernel, SolidCraft is die kernel en Mitcad is de complete app die de hele keten gebruikt. Samen geven ze je vandaag al de vrijheid om je ontwerpen met hun intelligentie te verplaatsen, naar software die van jou is. De bestanden zijn van jou, en nu kun je er ook echt weer bij.